« Terug naar het blog overzicht
Van toto naar online bookmaker: zo veranderde wedden op voetbal in Nederland
Wedden op voetbal is in Nederland allesbehalve nieuw. Het begon bij de TOTO: de KNVB startte in het seizoen 1956/1957 met een eigen voetbalpool en op 24 februari 1957 ging de eerste nationale voetbaltoto van start. Je plaatste je weddenschap met een papieren formulier bij een verkooppunt. Daarvoor werd er in cafés al jarenlang illegaal gewed, en juist dat was de aanleiding: door een legaal alternatief te bieden zou het illegale circuit vanzelf krimpen. Inmiddels is wedden op voetbal door de komst van het online casino compleet veranderd. Je leest hier hoe die omslag precies verlopen is.
TOTO was jarenlang een begrip voor wedden in Nederland
Decennialang kon je in Nederland maar bij één bookmaker terecht, en dat was de TOTO. Vanaf het begin was dit de enige optie als je legaal een weddenschap wilde plaatsen. Voorafgaand aan de wedstrijd haalde je een formulier waarop je de uitslagen van de wedstrijden invulde. Vervolgens leverde je dat in bij een verkooppunt en rekende je af. Je kreeg een strookje mee als bewijs en daarmee lag je inzet vast.
Het draaide bij deze weddenschappen enkel om voetbal en om je kennis van de sport. De naam verwijst naar de totalisator, het systeem dat de uitbetalingen berekende op basis van de totale inleg. In 1961 nam de Stichting de Nationale Sporttotalisator het spel over van de KNVB, nadat een nieuwe loterijwet was ingevoerd. Wie meer wil weten over de oorsprong van de voetbaltoto ziet dat het spel begon als een pool die de clubs onder hun eigen leden organiseerden. Al snel groeide de TOTO uit tot een vast onderdeel van de Nederlandse voetbalcultuur, met fans die er wekelijks langsgingen.
Buitenlandse online bookmakers maakten hun opkomst
Rond 2000 verschenen de eerste online casino's in Europa. Die hadden vaak een vergunning uit Malta of het Verenigd Koninkrijk, landen die hun wetgeving al hadden aangepast. In Nederland was online gokken op dat moment nog niet gereguleerd: de Wet op de kansspelen stamde uit 1964 en hield geen rekening met internet.
Het duurde niet lang voordat die buitenlandse bookmakers ook Nederlandse spelers bedienden. Aanbieden zonder Nederlandse vergunning is altijd verboden geweest, maar in de praktijk werd er jarenlang nauwelijks gehandhaafd op de spelers zelf. Daardoor ontstond een grijs gebied dat pas met de Wet kansspelen op afstand werd opgeruimd.
De weg naar legalisering in 2021
De route van wetsvoorstel naar een vergunde markt duurde jaren. De belangrijkste momenten op een rij:
| Wanneer | Wat er gebeurde |
|---|---|
| Seizoen 1956/1957 | KNVB start de voetbalpool, eerste nationale toto op 24 februari 1957 |
| 1961 | Stichting de Nationale Sporttotalisator neemt de toto over |
| Rond 2000 | Eerste online bookmakers met een Maltese of Britse vergunning |
| 7 juli 2016 | Tweede Kamer neemt de Wet kansspelen op afstand aan |
| 19 februari 2019 | Eerste Kamer stemt in met de wet |
| 1 april 2021 | Wet treedt in werking, aanbieders kunnen een vergunning aanvragen |
| 1 oktober 2021 | De markt gaat open, eerste vergunde online bookmakers actief |
Sinds 1 oktober 2021 kan je dus legaal online op voetbal wedden, mits de aanbieder een vergunning van de Kansspelautoriteit heeft. Die vergunninghouders zijn aangesloten op Cruks, het register waarmee spelers zichzelf kunnen uitsluiten, en moeten zich houden aan regels rond speellimieten en reclame.
Online wedden zorgde voor een revolutie in mogelijkheden
Wedden op voetbal is pas echt veranderd door de komst van de online bookmaker. Het aanbod werd in de eerste plaats veel breder dan alleen de uitslag van een voetbalwedstrijd:
- Andere sporten, van tennis en darts tot e-sports
- Wie er scoort, of hoeveel corners er genomen worden
- Combinatieweddenschappen over meerdere wedstrijden
Dit soort side bets zijn een stuk lastiger te voorspellen, maar leveren bij een juiste voorspelling ook meer op. Wel geldt er een grens: weddenschappen op negatieve of eenvoudig te manipuleren momenten, zoals gele en rode kaarten, zijn in Nederland verboden omdat ze te makkelijk door een speler zelf te sturen zijn. Eén ding is zeker: wedden op voetbal is een stuk veelzijdiger geworden.
Live wedden werd mogelijk door online casino's
Bij de TOTO kon je alleen voorafgaand aan een wedstrijd een formulier inleveren. Dankzij de technologie achter online gokken is het nu mogelijk om live te wedden, dus tijdens de wedstrijd. De odds veranderen continu mee met wat er op het veld gebeurt, wat het extra spannend maakt.
Je kan zelfs een mobiele casino-app op je telefoon installeren om weddenschappen te plaatsen. Terwijl je de wedstrijd op televisie volgt, plaats je een bet vanaf de bank. Dat zorgt voor een totaal andere beleving van het kijken naar voetbal dan het groene formulier van vroeger.
Technologie gaat een nog grotere rol spelen
In de toekomst zal technologie een nog grotere rol gaan spelen bij weddenschappen. Spelers mogen verwachten dat er nog meer data-analyse beschikbaar komt, bijvoorbeeld in de vorm van een preview van de wedstrijd met verwachte uitkomsten. Op basis van die gegevens plaats je vervolgens een weddenschap. Een aantal online bookmakers doet dit nu al, maar de verwachting is dat het aanbod verder groeit.
Er zullen ook nieuwe manieren ontwikkeld worden om een wedstrijd te volgen en er live op in te spelen. Tegelijkertijd blijft verantwoord spelen het uitgangspunt: bepaal vooraf je limiet en gok alleen met geld dat je kan missen. Van een papieren formulier bij de sigarenboer naar een live weddenschap op je telefoon: wedden op voetbal in Nederland is in ruim zestig jaar onherkenbaar veranderd.